Bazı yönetmenler filmler yapar; Alfred Hitchcock ise bir duygu icat etti. İngiliz asıllı, sonradan Hollywood’un kalbine yerleşen bu usta, adı bir türe dönüşen ender sinemacılardan biridir. “Hitchcockvari” dediğimizde herkes ne kastedildiğini bilir: tırmanan bir gerilim, sıradan insanın başına gelen olağanüstü olaylar ve seyirciyi koltuğun ucuna oturtan bir tedirginlik. David Thorburn’ün dediği gibi, büyük sinemacılar bir türü yalnızca kullanmaz, onu yeniden tanımlar. Hitchcock tam da bunu yaptı.
Sürpriz Değil, Suspense
Hitchcock’un sinemasını anlamanın anahtarı, onun “sürpriz” ile “suspense” (gerilim) arasında yaptığı ünlü ayrımdır. Sürpriz, bir bombanın habersizce patlamasıdır: birkaç saniyelik şok. Suspense ise masanın altındaki bombanın seyirci tarafından bilinmesi, ama masadakilerin bihaber sohbet etmesidir. İşte o bekleyiş dakikaları, sinemanın en yoğun gerilimini yaratır. Hitchcock geriliminin sırrı, korkuyu değil beklentiyi kullanmasıdır; seyirciye bilgi verip sonra onu bekletmenin dayanılmaz gücünü keşfetmesidir.
Kameranın Gözü, Seyircinin Suç Ortaklığı
Arka Pencere (1954) röntgenciliği, Vertigo (1958) takıntılı arzuyu, Gizli Teşkilat (North by Northwest, 1959) ise yanlış kimlik paranoyasını işler. Hitchcock’un kamerası asla tarafsız değildir; bizi bakış açısının içine çeker, karakterle beraber gözetlememizi, şüphelenmemizi, hatta suç ortağı olmamızı sağlar. Onun için sinema, bir hikâye anlatmaktan çok, seyircinin duygularını yönetmenin sanatıydı — kendisinin deyişiyle, “seyirciyi bir org gibi çalmak.”
Psycho ve Korkunun Demokratikleşmesi
1960 yapımı Psycho, hem Hitchcock’un hem de gerilim sinemasının dönüm noktasıdır. Filmin başrolünü oynayan yıldızı daha ilk yarıda öldürmesi, seyircinin güven duygusunu tamamen sarstı. Ünlü duş sahnesi, montajın gerilim yaratmadaki gücünü gösteren bir ders niteliğindedir; tek bir şiddet görüntüsü açıkça gösterilmeden, hızlı kesmelerle dehşet duygusu yaratılır. Hitchcock, korkuyu gösterişli bütçelerden değil, zekâdan ve zamanlamadan ürettiğini kanıtladı.
Bir Türün Ötesinde
Hitchcock, yüzeyde “popüler eğlence” üreten bir usta gibi görünse de, filmleri modern insanın en derin korkularını — gözetlenme, suçluluk, kimlik kaybı, güvensizlik — işler. Bir tür olarak gerilimi hem kurdu hem de aştı. Bugün gişe rekortmeni bir korku filminden sofistike bir psikolojik gerilime kadar tüm izlediklerimizde onun izi vardır. Belki de sinemada gerçek deha, bir kuralı icat edip sonra o kuralı kusursuzca kırabilmektir.
Sizce en “Hitchcockvari” an hangi filmdedir? Sizi en çok geren sahneyi yorumlarda paylaşın.
CineFerX 
Yorum bırakın