CineFerX

Ağustos biterken takvim sinemanın en kalabalık sayfalarından birine açılıyor. Venedik’te ışıklar yanıyor, bir usta doğuyor, iki usta veda ediyor. Bu haftaya düşen anlar.

31 Ağustos 2019 — Joker Venedik’te perde açıyor

Todd Phillips’in Joker’i 76. Venedik Film Festivali’nde dünya prömiyerini yaptı ve salonu sekiz dakika ayakta tuttu. Joaquin Phoenix’in Arthur Fleck’i, bir çizgi roman kahramanını festival sinemasının diline tercüme etti; birkaç gün sonra gelen Altın Aslan, bu türden bir filmin ilk kez Venedik’in en büyük ödülüne uzandığı an oldu.

2 Eylül 1916 — Lütfi Ö. Akad doğdu

İstanbul’da doğan Lütfi Ö. Akad, Türk sinemasını tiyatronun gölgesinden çıkarıp kendi diline kavuşturan isim oldu. Vurun Kahpeye ile başlayan yolculuğu, Gelin–Düğün–Diyet üçlemesinde köyden şehre savrulan bir ülkenin portresine dönüştü. Ona “ustasız usta” denmesi boşuna değil: öğrenecek kimsesi yoktu, kendisinden sonra gelen herkesin ustası oldu.

3 Eylül 1991 — Frank Capra’ya veda

Sicilya’dan gelen bir göçmen çocuğu, Amerikan sinemasına iyimserliğin gramerini yazdı ve 94 yaşında California’da hayata veda etti. It’s a Wonderful Life ilk gösterildiğinde beklediği ilgiyi görmemişti; yıllar sonra televizyon tekrarları onu bir ülkenin ortak hafızasına yerleştirdi. Capra’nın sineması, sıradan insanın hâlâ bir şeyleri değiştirebileceğine dair inatçı bir inançtı.

5 Eylül 1942 — Werner Herzog doğdu

Münih’te doğan Werner Herzog, kamerayı insanın sınırlarını ölçen bir alete çevirdi. Aguirre’de Amazon’un içine daldı, Fitzcarraldo’da bir buharlı gemiyi gerçekten dağın üzerinden geçirdi. Ona göre görüntü hiçbir zaman yalnızca görüntü değildi; doğanın kayıtsızlığıyla insanın takıntısı arasındaki mesafeydi.

6 Eylül 1998 — Akira Kurosawa’ya veda

Yedi Samuray’ın, Rashomon’un, Ran’ın yönetmeni Akira Kurosawa 88 yaşında Tokyo’da hayatını kaybetti. Japon sinemasını dünyaya açan, aksiyonun ritmini ve grup kahramanlığını yeniden kuran bu adam olmasa Batı’nın western’i de, savaş filmi de bugünkü hâlinde olmazdı. Bir kuşak yönetmen ondan öğrendiğini saklamadı.

Bu haftanın hangi anı sende iz bıraktı? Yorumlarda buluşalım — haftaya yeni sayfada görüşmek üzere.